logo idiomorf  
Bekijk de tekeningen op deze website en zie de kracht van de eenvoud
vorige afbeelding terug naar overzicht volgende afbeelding    
   
Infographic CO2 opslag in kalk-zandsteen grondlaag onder het Chemelot terrein in Geleen-Sittard  

 

Zoekt u illustraties als deze?
Wij kunnen voor klanten als u een grote verscheidenheid aan wetenschappelijk educatieve illustraties en animaties op maat maken. Hiervan ziet u een voorbeeld tekening op deze pagina. Onze infographics en animaties maken het mogelijk om compliceerde processen beter te begrijpen. Dit bespaart u geld en de eindgebruiker tijd. Onze tekeningen kunnen gebruikt worden voor zowel gedrukte als digitale media. Bekijk gerust andere voorbeelden op deze website. Of andes neem contact met ons op voor een afspraak.

CO2 opslag in lege gasvelden en kolen mijnen
Deze infographic gaat over CO2 opslag op het industrieterrein Chemelot in Geleen gaan DSM Agro, GTI en VITO (Vlaamse instelling voor technologisch onderzoek) onderzoek doen naar de mogelijkheid om CO2 op te slaan in de diepe grondlagen. Het industrieterrein leent zich prima hiervoor. De CO2 is in pure vorm direct beschikbaar, afkomstig van de aanwezige ammoniakfabriek en wordt met een compressor onder hoge druk ge´njecteerd in de diepe kalkzandsteenlaag onder de steenkool en kleilaag op ca. 1800 meter diepte. Tegelijkertijd vindt met een compressor ontwatering plaats. Via een ontwateringsput op ca. 1500 meter diepte wordt water en methaangas afgezogen. Dit wordt vervolgens afgevoerd via een pijplijn buiten het fabrieksterrein. De CO2 mineraliseert in de kalkzandsteen en zal deels gebonden worden aan de steenkoollagen. Dit proces wordt door in een laboratorium van VITO onderzocht met seismische sensors die in een controleput zijn aangebracht op zo'n 600 meter diepte. Dit jaar beginnen de betrokken partijen met de verschillende vergunningenprocedures en brengen ze de ondergrond nauwkeurig in kaart. In de eerste fase dient een aantal aannames nog bewezen te worden, waarna een proef met CO2-injectie vanuit de ammoniakfabriek zal plaatsvinden. Het project wordt uitgevoerd als onderdeel van een tender procedure van het ministerie van VROM, waaraan een financiŰle ondersteuning van 30 miljoen euro is gekoppeld. Chemelot in Geleen is overigens niet het enige bedrijf waar een dergelijk project wordt uitgevoerd. Ook in Barendrecht is het de bedoeling om CO2 op te slaan in de bodem. Een aantal olievelden in de Noordzee wordt al langere tijd met CO2 ge´njecteerd. 

In Barendrecht willen de energiebedrijven Shell en de NAM het broeikasgas CO2, afkomstig van de Shellraffinaderij in Pernis, ook gaan opslaan in twee, bijna lege gasvelden. In tegenstelling tot Geleen bevinden hier de velden zich onder de vinexwijk Carnisselande, op een diepte van 1.700 en 2.700 meter. Het is daarom dat hier het project op groot verzet stuit van de locale bevolking. Ze vreest voor grondverzakkingen, dalende huizenprijzen en lekkages, waarbij CO2 vrijkomt en voor ongelukken zorgt. Deskundigen zeggen dat de kans hierop zo goed als uitgesloten is.

De overheid heeft de subsidies toegekend omdat ze de technologie belangrijk vindt. Nederland blijft voor zijn energievoorziening de komende decennia afhankelijk van de verbranding van fossiele brandstoffen, een proces dat voor een groot deel bijdraagt aan de klimaatopwarming. „Dan kunnen we dat beter zo schoon mogelijk doen”. Eerder zijn drie subsidies van elk 10 miljoen euro toegekend voor het wegvangen van CO2 bij bedrijven. Met de nu toegekende subsidies wil men de aanpak van de ondergrondse opslag testen. Rond 2015 moet de technologie marktrijp zijn. CO2-opslag vormt de derde pijler onder het klimaatbeleid van de regering, naast het stimuleren van duurzame energie en besparing.

Het project in Geleen wordt uitgevoerd door GTI, een dochter van het Franse energiebedrijf GDF/Suez. Het is de bedoeling dat de CO2 die vrijkomt uit een ammoniakfabriek twee kilometer ondergronds op te slaan, onder een steenkoollaag. De investeringen voor het project worden geschat op 45 miljoen euro. Daarvan krijgt GTI op termijn 30 miljoen terug van de overheid.

Hoeveel het project in Barendrecht kost, wil Shell niet zeggen. Het is een belangrijk onderdeel van het Rotterdam Climate Initiative om de uitstoot van CO2 in 2025 te halveren naar 14 miljoen ton. Met de uitbreiding van de Maasvlakte en de geplande vestiging van onder meer twee nieuwe kolencentrales, zal de CO2 uitstoot zonder ingrijpen juist sterk stijgen. De voortrekker van het Rotterdamse klimaatinitiatief, voormalig premier Ruud Lubbers, heeft eerder in deze krant laten weten hoe belangrijk het project in Barendrecht is voor het halen van het doel. Er liggen ook plannen om de bestaande CO2-pijpleidingen tussen Rotterdam en Amsterdam te vertakken naar de Noordzee.

Voorstanders CO2 opslag
Sommigen mensen zien in deze techniek een oplossing voor het klimaatprobleem op korte termijn. Onze economie is namenlijk voorlopig nog op grote schaal afhankelijk van fossiele brandstoffen. In Nederland is op dit moment 1,3 procent van de energie afkomstig uit duurzame bronnen. Duitsland en Denemarken hebben binnen de EU het grootste aandeel energie uit duurzame bronnen, resp. 5,3 en 11,7 procent in 1999. Overstappen op duurzame energiebronnen kost enkele tientallen jaren. Als we tot die tijd de uitstoot van CO2 kunnen inperken door het op te vangen, voorkomen we een heleboel onherstelbare schade, vinden de voorstanders van CO2-opslag.

Wat wil Milieudefensie?
Milieudefensie is sceptisch over CO2-opslag. Het is een techniek die nog grotendeels ontwikkeld moet worden en waarvan de uitkomst onzeker is. Bovendien wordt het probleem niet bij de wortel aangepakt, terwijl er op dit moment al veel effectieve technieken en maatregelen zijn bedacht die dat wel doen en die CO2 uitstoot voorkomen. Deze maatregelen en technieken worden nog volstrekt onvoldoende ingezet. Milieudefensie vindt dat het beleid zich moet richten op het tegengaan van klimaatverandering en niet op dweilen met de kraan open. Dat betekent, dat alle middelen moeten worden ingezet voor het omschakelen naar duurzame energievoorziening. In hetzelfde jaar dat minister Jorritsma een half miljoen euro uittrok voor een proefproject met CO2-opslag schrapte ze het subsidieprogramma voor zonnepanelen. Zo dreigt CO2-opslag een excuus te worden om het klimaatprobleem niet echt aan te hoeven pakken. 

Toen 2007 was gestart met een aanbestedingstender voor het opslaan van CO2, reageerden uiteindelijk drie consortia een inschrijving met een plan van aanpak hebben gedaan. De opzet was te komen tot twee projecten met elk een opslag van minimaal 2 miljoen ton CO2 in maximaal 10 jaar. Het Rijk betaalt per opgeslagen ton CO2. Eerder, in 2007, was al een rijksbijdrage toegekend aan drie proefprojecten voor de afvang van CO2.