logo idiomorf  
Bekijk de tekeningen op deze website en zie de kracht van de eenvoud
vorige afbeelding terug naar overzicht volgende afbeelding    
   
Exploded view animatie van een
kunst heupgewricht van het menselijk skelet
 
 
Geen animatie te zien? Klik hier voor Apple; Ipad; Iphone en Android gebruikers
 
 
   

Zoekt u animaties als deze?
Wij hebben voor deze klant een serie medische tekeningen en animaties gemaakt. Deze animatie laat zien hoe een totale heupprothese eruit ziet en welke materialen daarvoor gebruikt worden. Onze medische animaties en tekeningen kunnen veel verheldering brengen en maken het mogelijk om complexe medische ingrepen beter te begrijpen. Dit bespaart u en de eindgebruiker moeite en tijd. Onze tekeningen kunnen gebruikt worden voor zowel gedrukte als digitale media. Neem gerust contact met ons op voor een afspraak of eventuele vragen.

Wanneer wordt een heupprothese geplaatst?
Het heugewricht is in een onderdeel van het menselijk skelet en vormt de verbinding tussen de romp en de benen. Een heupprothese (=een kunstheup) wordt geplaatst bij ernstige beschadiging van dat heupgewricht. De oorzaak van deze beschadiging is meestal artrose of een reumatische aandoening. Dit veroorzaakt pijn en slecht  functioneren. De schade is te zien op een röntgenfoto van de heup.
Het heupgewricht bestaat uit de kop van het dijbeen dat soepel ronddraait in de kom van het bekken. Die soepele beweging wordt mogelijk gemaakt door een laagje kraakbeen op de kop van het dijbeen en in de kom van het bekken.  Kraakbeen is een glad en verend weefsel.
Slijtage van het kraakbeen noemt men artrose. Dergelijke slijtage is een normaal verouderingsproces dat bij iedereen optreedt. Bij sommige mensen verloopt de slijtage sneller. Oorzaken daarvan zijn abnormale belasting, een ongeval, of vormafwijkingen van het heupgewricht. Er is zeker ook een belangrijke familiale voorbeschiktheid. Slijtage is niet altijd aan een specifieke oorzaak toe te schrijven.
Dergelijke slijtage veroorzaakt pijn. Wanneer de pijn niet meer kan verholpen worden met andere middelen  zal een heupprothese worden voorgesteld. Bij ernstige heupbeschadiging worden zowel heupkop als heuppen vervangen (volledige prothese).
We plaatsen ook vaak een prothese als de heupkop afbreekt. Het is dan niet altijd noodzakelijk om heel het gewricht te vervangen. Gewoonlijk wordt alleen de afgebroken kop van het dijbeen vervangen. We spreken dan van een “halve prothese” of “hemiprothese”.

Hoe ziet een heupprothese er uit?
Een heupprothese is een nabootsing van de normale heup. Bij de operatie wordt de heupkop verwijderd. In de kom wordt het resterende kraakbeen uitgefreesd. Vervolgens worden de onderdelen van de nieuwe heup geplaatst. In de heupkom komt de nieuwe kom van kunststof en metaal zie animatie. Daarna wordt in het bovenbeen een metalen pen geplaatst met een klein kopje er bovenop. Dit past precies in de kunststof kom. Deze pen wordt ook wel de “steel” of “stem” genoemd. Er zijn verschillende manieren om de onderdelen vast te zetten. In onze dienst wordt de metalen kom meestal gewoon geklemd in de oorspronkelijke heuppan. Het bot groeit in de prothese in. Deze ingroei wordt bereikt na ongeveer 6 weken.  Soms worden er één of twee schroeven geplaatst om extra stevigheid te garanderen.

In de metalen kom wordt een kunststof gedeelte geplaatst dat klassiek uit hoogwaardig plastiek vervaardigd is
De metalen steel bestaat uit chroom-cobalt of titanium en kan op twee manieren geplaatst worden. Ofwel wordt de steel met speciale cement (methylmetacrlylaat) in het dijbeen vastgezet. Ook hier moet dan een stevige verankering bereikt worden door ingroei van bot. Zoals hoger gezegd vraagt dit ongeveer zes weken tijd.  Ofwel wordt de metalen stem in het dijbeen geklemd, zonder gebruik van cement. Of er al dan niet met cement gewerkt wordt hangt af van de kwaliteit van het bot en uw leeftijd.
Bovenop de steel wordt een bolletje geplaatst dat glijdt in het binnenste gedeelte van de nieuwe pan.  De combinatie van kopje en binnenste gedeelte van de nieuwe pan noemen we het ‘koppel’. Klassiek werd vroeger kozen voor een plastieken binnenpan en een metalen kopje. Het plastiek is de zwakke schakel van de prothese omdat die het meest aan slijtage onderhevig is. Dergelijke slijtage  treedt bij iedereen op. Snelle plastiek-slijtage kan een mechanisme in gang zetten dat de heupprothese uiteindelijk doet loskomen. De normale levensduur van een plastiek/metaal-prothese bedraagt 10 à 15 jaar.   Meer en meer wordt er voor het koppel gebruik gemaakt van nieuwe materialen die beter glijden, minder wrijven en  daardoor trager verslijten. Zo gebruiken we vaak een keramisch kopje, soms ook een keramische binnenpan. We hopen de levensduur van de prothese daarmee boven 15 jaar te brengen.
Tegenwoordig is nu ook het oxiniumkopje beschikbaar. Dit is een metaal met een laagje ceramiek en heeft de voordelen van de twee. De eerste gegevens zijn hoopgevend doch resultaten op lange termijn zijn nog niet beschikbaar. 
Het heupgewricht is een typisch “kop en kom”- gewricht, waarin de heupbewegingen plaats vinden. Een groot deel van de kop is omsloten door de kom. In dit opzicht verschilt het van het schouder- gewricht, waar slechts een klein deel van de kop omsloten is door de kom. Daarom heeft het heup- gewricht een meer beperkte bewegingsomvang, doch een betere stabiliteit dan de schouder. Het heupgewricht speelt een belangrijke rol in het dragen van het lichaamsgewicht en het voort- bewegen, dat tot stand komt door het bewegen van de beide benen.
Zowel kop als kom zijn bedekt met een laag kraakbeen; dit laatste zorgt voor een soepele pijnloze beweging in het gewricht samen met het gewrichtsvocht.

Arthrose
Bij arthrose treedt er een slijtage op van het heupgewricht. Dit uit zich door progressieve pijn, verlies van beweeglijkheid en dwangstand van het gewricht (flexiecontractuur). Heuppijn wordt meestal gelokaliseerd in de lies en langs de binnen-, voor- of buitenzijde van het bovenbeen tot de knie. Soms klaagt de patiënt zelfs uitsluitend over pijn in de knie. Lage rugpijn kan ook van de heup afkomstig zijn. Eerst is er slechts af en toe pijn. Later krijgt de pijn een meer blijvend karakter en treedt ze ook op 's nachts. Arthrose wordt gekenmerkt door toenemende pijn bij het belasten van het been en startpijn. Verlies van beweeglijkheid wordt door de patiënt gewoonlijk pas vermeld als het aantrekken van sokken en het knopen van veters niet meer mogelijk is.

Arthritis (rheuma)
Ook rheumatoïde arthritis kan tot een gelijkaardig beschadigd, pijnlijk en stijf gewricht leiden. Het betreft hier een inflammatie (ontsteking) van de binnenbekleding van het gewrichtskapsel. De oorzaak is tot op heden niet duidelijk, doch bij deze aandoening vormt het lichaam antistoffen tegen eigen weefselbestandelen (auto-immuunziekte). De lokalisatie van de pijn is identiek, doch de uitlokkende factoren zijn verschillend.

Avasculaire Necrose
Hier gaat het om een inzakking van de heupkop door een stoornis in de bloedvoorziening. Bijgevolg treedt er een misvorming op van de femurkop met inzakken van het kraakbeenoppervlak (collaps van de femurkop). Dit kan veroorzaakt worden door een trauma, door gebruik van medicatie (corticosteroïden), overmatig alcoholgebruik, stoornissen in het vetmetabolisme, stikstofembolen (duikers!) en door bepaalde aandoeningen. Wanneer dit niet adequaat heelt of niet geopereerd wordt bmv totale heuparthroplastie zal een versnelde arthrose van het gewricht optreden.

Legg Calvé Perthes (LCP)
LCP treedt op bij kinderen meestal tussen de leeftijd van 5 tot 9 jaar waarbij de heupkop onvoldoende bloed krijgt. Heelkunde of andere behandelingen hebben meestal géén zin. De spontane evolutie van deze aandoening is een vervormde heupkop naar een meer afgeplat aspect en verkort been. Deze configuratie kan evolueren naar een vervroegde slijtage of arthrose van de heup.